Bu sayfa, Doç. Dr. Ebru Şen’in yazarlar arasında yer aldığı hakemli bilimsel yayının Türkçe özetidir. Hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır; kişisel tedavi kararı yerine geçmez. Tam metin için aşağıdaki PDF’e bakabilirsiniz.
- Dergi: Turkish Journal of Gastroenterology, 2006;17(3):246-247 (editöre mektup)
- Yazarlar: Şen-Oran E, Oral C, Akın O, Kurtkaya-Yapıcıer Ö, Tarlakazan K
- Merkez: Marmara Üniversitesi Gastroenteroloji Enstitüsü
Kısaca
Endometriozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesidir. Hastalarda bağırsak tutulumu yaklaşık %5 oranında görülür; en sık rektum (kalın bağırsağın son bölümü), sigmoid kolon ve rektovajinal bölge etkilenir. Belirtiler özgül değildir; bu nedenle rektum duvarındaki bir kitle çoğu zaman kanser şüphesi uyandırır.
Olgu
34 yaşındaki kadın hasta, altı aydır süren kabızlık, dışkılama güçlüğü, makat bölgesinde dolgunluk hissi (tenesmus) ve pelvik ağrı ile başvurdu. Şiddetli adet sancısı, ilişki sırasında ağrı ve kısırlık öyküsü vardı. Parmakla muayenede kitle hissedildi.
- Kolonoskopide, bağırsak yüzeyinin (mukozanın) altında yerleşmiş ve rektum boşluğunu hafifçe daraltan bir kitle görüldü.
- Bilgisayarlı tomografi ve MR’da rektumun ön duvarında, küçük kistik odaklar içeren katı bir kitle izlendi; kitle yağ dokusuyla rahimden ayırt ediliyordu.
- Ameliyatta rektumun ön duvarında yaklaşık 5 cm’lik kitle bulundu. Alınan parçanın ameliyat sırasındaki incelemesinde kötü huylu hücre görülmedi.
- Belirtileri gidermek ve kesin tanıyı koymak için alçak anterior rezeksiyon ve bağırsak uçlarının birleştirilmesi (anastomoz) yapıldı. Patolojide rektum duvarında endometriyal bezler ve stroma saptandı: rektal endometriozis.
- Hasta sorunsuz iyileşti ve iki yıllık izlemde şikâyetsizdi.
Sonuç
Gebelik çağındaki kadınlarda mukoza dışı rektum kitlesi görülürse, özellikle jinekolojik şikâyet ya da kısırlık öyküsü varsa, rektal endometriozis akla getirilmelidir. Kolonoskopi hastalığı doğrulamaktan çok kanseri dışlamak için gereklidir; görüntüleme bulguları özgül olmadığından ameliyat öncesi kesin tanı zordur ve bazen kanseri dışlamak ve tıkayıcı belirtileri gidermek için segmenter rezeksiyon gerekebilir.
Doç. Dr. Ebru Şen
Genel cerrahi uzmanı; ilgi alanı meme cerrahisidir. İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ile İstinye Üniversitesi Gaziosmanpaşa Medical Park Hastanesi'nde hasta kabul etmektedir.