Tanı konulduktan sonra en çok sorulan sorulardan biri şudur: “Kaçıncı evredeyim?” Evre, hastalığın vücutta ne kadar yer kapladığını özetler; ancak tek başına ne kadar iyi ya da kötü gideceğinizi söylemez. Tedavi planı evre ile birlikte tümörün biyolojik özelliklerine göre yapılır.
TNM sistemi: üç soru
- T (tümör): Tümör ne kadar büyük, deriye veya göğüs duvarına uzanıyor mu?
- N (lenf bezi): Koltuk altı veya çevre lenf bezlerine yayılım var mı, kaç bez?
- M (metastaz): Kemik, akciğer, karaciğer, beyin gibi uzak organlara yayılım var mı?
Klinik ve patolojik evre
Ameliyattan önce muayene ve görüntüleme ile belirlenen klinik evre, ameliyat sonrası patoloji raporuyla kesinleşen patolojik evreye dönüşebilir. İkisi arasında fark olması olağandır; asıl bağlayıcı olan patolojik evredir.
Evre grupları
- Evre 0 (DCIS): Kanal içinde sınırlı, invaziv olmayan hastalık.
- Evre I–II: Erken evre. Çoğunlukla cerrahi tedavi ile başlanır; meme koruyucu cerrahi sıklıkla mümkündür.
- Evre III: Lokal ileri hastalık. Genellikle ameliyat öncesi sistemik tedavi (kemoterapi vb.) planlanır.
- Evre IV: Uzak organ yayılımı. Hedef, hastalığı kontrol altında tutmak, yaşam süresini ve kalitesini artırmaktır; modern tedavilerle uzun yıllar yaşayan hastalar vardır.
Tedavi planı nasıl şekillenir?
Evre, cerrahinin zamanlamasını ve kapsamını; biyolojik alt tip ise hormon tedavisi, hedefe yönelik tedavi veya kemoterapi ihtiyacını belirler. Kararlar mutlaka meme cerrahı, tıbbi onkolog, radyasyon onkoloğu, patolog ve radyolog içeren multidisipliner konseyde alınmalıdır.
Soracağınız sorular
- Patoloji raporumda alt tip ve derece nedir?
- Ameliyat önce mi, tedavi önce mi?
- Lenf bezlerim için hangi yaklaşım uygun?
- Genetik test gerekli mi?
Doç. Dr. Ebru Şen
Genel cerrahi uzmanı; ilgi alanı meme cerrahisidir. İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi ile Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde hasta kabul etmektedir.
