Neoadjuvan kemoterapi, meme kanserinde kemoterapi ilaçlarının ameliyattan önce verilmesidir. Amaç, tümörü küçültmek, koltuk altına yayılımı azaltmak ve tedavinin etkisini ameliyattan önce görebilmektir. Kemoterapiyi tıbbi onkoloji uzmanı uygular; meme cerrahı ise tedavinin zamanlamasını ve ameliyat planını ekip içinde birlikte belirler.
Hangi hastalarda düşünülür?
- Tümör büyük olduğu için meme koruyucu cerrahi doğrudan mümkün olmayan, küçültüldüğünde mümkün olabilecek hastalarda
- Koltuk altı lenf nodunda tutulum bulunan hastalarda
- Üçlü negatif ve HER2 pozitif gibi tedaviye yanıtın ameliyat sonrası planı yönlendirdiği alt tiplerde
- Ameliyatın hemen yapılamadığı veya tedavi planı için zaman kazanılması gereken durumlarda
Her hasta için karar kişiye özeldir; tümörün biyolojik özellikleri, evresi ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilir.
Süreç nasıl işler?
- Tanı ve evreleme: Biyopsi, tümörün alt tipi (hormon reseptörü, HER2 durumu) ve gerekli görüntülemeler.
- Konsey kararı: Meme cerrahı, tıbbi onkolog, radyasyon onkoloğu, radyolog ve patolog birlikte plan yapar.
- İşaretleyici yerleştirilmesi: Tümör çok küçülür veya görüntülemede kaybolursa yerini bulabilmek için tümör bölgesine küçük bir işaretleyici konur.
- Kemoterapi: Plana göre değişmekle birlikte genellikle birkaç ay sürer; bazı alt tiplerde hedefe yönelik ilaçlar eklenir.
- Yanıt takibi: Tedavi boyunca muayene ve görüntülemeyle yanıt izlenir.
- Ameliyat: Kemoterapi bittikten ve kan değerleri uygun olduktan sonra uygun cerrahi (meme koruyucu cerrahi veya mastektomi) yapılır.
- Patoloji ve sonraki tedavi: Ameliyat materyalindeki yanıta göre ameliyat sonrası tedavi belirlenir.
Bilmeniz gereken yan etkiler
- Yorgunluk, bulantı, iştahsızlık ve saç dökülmesi sık görülür; destekleyici ilaçlarla büyük ölçüde kontrol edilebilir.
- Kan hücreleri düştüğü dönemlerde enfeksiyon riski artar.
- Kullanılan ilaca göre ellerde ve ayaklarda uyuşma, ağız yaraları veya kalp ile ilgili izlem gerekebilir; ayrıntıları tıbbi onkolog anlatır.
Cerrahın bu süreçteki rolü
Meme cerrahı; tanı biyopsisini ve işaretleyici yerleştirilmesini planlar, tedavi boyunca muayene ve görüntüleme bulgularını izler, kemoterapi sonrasında en uygun ve en güvenli ameliyatı (gerektiğinde onkoplastik teknikle) belirler. Tedavi öncesinde ikinci görüş almak isterseniz dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
Sık sorulan sorular
Neoadjuvan kemoterapi ile adjuvan kemoterapi arasındaki fark nedir?
Neoadjuvan kemoterapi ameliyattan önce, adjuvan kemoterapi ameliyattan sonra verilir. İlaçlar aynı olabilir; fark zamanlamadadır ve ameliyat öncesi vermenin tümörün yanıtını izleme avantajı vardır.
Neoadjuvan kemoterapi herkese uygulanır mı?
Hayır. Tümörün alt tipine, büyüklüğüne ve koltuk altı durumuna göre multidisipliner konsey kişiye özel karar verir.
Kemoterapiden sonra ameliyat ne zaman yapılır?
Genellikle kemoterapi bittikten birkaç hafta sonra, kan değerleri ve genel durum uygun olduğunda. Kesin zamanlamayı tedavi ekibiniz belirler.
Kemoterapi tümörü küçültürse meme koruyucu cerrahi yapılabilir mi?
Yanıt iyiyse birçok hastada meme koruyucu cerrahi mümkün olabilir; ancak bu karar tümörün yerine, yaygınlığına ve görüntüleme bulgularına bağlıdır.
